Tầm quan trọng của chất lượng không khí trong trường học và tác động đến hiệu quả học tập

Trường học được xem là “ngôi nhà thứ hai” của học sinh, nơi các em dành phần lớn thời gian sinh hoạt và học tập trong không gian kín. So với môi trường văn phòng, lớp học thường có mật độ người sử dụng cao hơn đáng kể – ước tính gấp khoảng bốn lần – khiến áp lực lên chất lượng không khí trong nhà trở nên lớn hơn rất nhiều.

Chất lượng không khí trong nhà (Indoor Air Quality – IAQ) đóng vai trò then chốt trong việc duy trì một môi trường sống và học tập lành mạnh. Trẻ em, do hệ hô hấp và cơ thể chưa phát triển hoàn thiện, nhạy cảm hơn người lớn trước các yếu tố môi trường như ô nhiễm không khí, nhiệt độ và độ ẩm. Việc thường xuyên tiếp xúc với không khí trong nhà kém chất lượng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như sự phát triển lâu dài của trẻ.

Một môi trường học đường lý tưởng không chỉ đảm bảo an toàn mà còn phải hỗ trợ tối đa cho khả năng tập trung và tiếp thu kiến thức. Khi chất lượng không khí không được kiểm soát tốt, học sinh có thể gặp các vấn đề như mệt mỏi, giảm sự tỉnh táo, suy giảm chức năng nhận thức, khó tập trung và thậm chí làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp. Về lâu dài, những yếu tố này có thể tác động tiêu cực đến kết quả học tập và sức khỏe tổng thể.

Những nguyên nhân chính gây suy giảm chất lượng không khí trong trường học

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mối liên hệ rõ ràng giữa chất lượng không khí trong nhà kém và các vấn đề sức khỏe, trong đó có hội chứng “nhà bệnh” (Sick Building Syndrome). Để đảm bảo môi trường học tập an toàn, trường học cần duy trì cơ sở hạ tầng lành mạnh, đặc biệt là hệ thống thông gió và điều hòa không khí hoạt động hiệu quả.

Các thống kê cho thấy nồng độ chất ô nhiễm trong nhà có thể cao gấp nhiều lần so với ngoài trời – một vấn đề đáng lo ngại khi học sinh dành tới 90% thời gian trong các không gian kín. Một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến chất lượng không khí trong trường học kém bao gồm:

Sự hiện diện của các chất ô nhiễm trong nhà và ngoài trời (nấm mốc, khói, hóa chất…)

Khả năng lọc và lưu thông không khí không hiệu quả

Thiết kế hoặc vận hành hệ thống thông gió, điều áp phòng chưa phù hợp

Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp

Độ ẩm không ổn định (quá ẩm hoặc quá khô)

Các chất ô nhiễm không khí có thể là khí hoặc hạt. Ô nhiễm trong nhà như CO2, PM, VOC được coi là các chất gây ô nhiễm trong nhà, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Khí carbon dioxide chủ yếu đến từ hơi thở của học sinh và giáo viên trong lớp học và có thể tăng cao do hệ thống thông gió kém. Máy đo CO2 rất hữu ích để chỉ ra khi nào hệ thống thông gió bằng không khí ngoài trời không đủ. Đặc biệt ở trường học, nơi nguy cơ lây nhiễm chéo thường cao hơn so với các môi trường trong nhà khác, việc đo CO2 và giảm nguy cơ lây lan virus là rất quan trọng.

Các chất ô nhiễm VOC nằm trong số những chất gây ô nhiễm không khí trong nhà hàng đầu, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Vật liệu xây dựng, nhựa trong sản phẩm gỗ, chất kết dính, nhựa polyester, keo, sơn, hóa chất tẩy rửa, chất khử trùng, thảm là những ví dụ về nguồn phát thải VOC trong trường học. Một loại VOC khác được tìm thấy trong trường học là formaldehyde, thường được sử dụng để sản xuất vật liệu xây dựng và nhiều sản phẩm khác.

Bụi mịn (PM) cũng là một nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà nghiêm trọng và là mối lo ngại lớn về sức khỏe vì nó có thể mang theo kim loại nặng. Các chất ô nhiễm dạng hạt đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm bụi phấn, bụi đất, đồ nội thất mới, hoạt động vệ sinh, nguồn đốt cháy và các nguồn ngoài trời (giao thông, khí thải công nghiệp và cháy rừng).

Bảo trì phòng ngừa:

Bộ lọc không khí là một thành phần quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ trong hệ thống HVAC. Việc thay thế bộ lọc định kỳ, đặc biệt trước khi bước vào năm học mới, giúp ngăn chặn bụi bẩn, chất gây dị ứng và các hạt ô nhiễm xâm nhập vào không gian học tập. Đây là bước chuẩn bị đơn giản nhưng hiệu quả để tạo nên một môi trường trong lành hơn cho học sinh và giáo viên.

Bên cạnh đó, vệ sinh hệ thống đường ống và cửa gió cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng. Đường ống bẩn không chỉ cản trở lưu thông không khí mà còn khiến hệ thống HVAC phải hoạt động quá tải, làm giảm hiệu suất và tuổi thọ thiết bị.

Một sản phẩm: 6 giải pháp

Trước yêu cầu ngày càng cao trong việc kiểm soát chất lượng không khí trong nhà, các giải pháp giám sát IAQ đa thông số đang trở thành xu hướng phổ biến trong các công trình giáo dục hiện đại. Thay vì sử dụng nhiều thiết bị riêng lẻ, hệ thống giám sát tổng hợp cho phép theo dõi đồng thời nhiều chỉ số môi trường quan trọng chỉ với một thiết bị duy nhất.

IAQ có các mô-đun cảm biến có thể thay thế tại chỗ, màn hình LCD cảm ứng điện dung màu đầy đủ có thể cấu hình bởi người dùng và đầu ra rơle báo động có thể cấu hình. Tất cả được đặt trong một vỏ bọc hiện đại, lắp đặt nhanh chóng.